Wie der Bichelsee entstanden ist
Dert henne im Tannzapfeland, nöd wit vom Chloster Fischinge, ischt vor vile, vile Johre mitte under schöne Wise und Äckere en staats Eichewald gstande. Dar hät annere brave Witfrau ghört und ischt ihres einzig Guet gsy, a dem si die gröscht Freud gha hät. Si hät von irem Hüsli am Raa mengsmol uf säben Wald abe glueget und ischt mengi Stund under syne prächtige Bömme gspaziert und hät gloset, wie d’Nachtigale schlaged, d’Lerche zwitschered, de Guggu rüeft und d’Blätter ruusched und ’s Bächli murmelet; au hät si mengsmol denkt, do möcht si emol vergrabe sy, wenn’s der Herr Pfarer z’Tannegg verlaube tät.
Ganz nooch by irem Hüsli hät aber ufem Hügel dänäbet en Edelma im-ene schöne Schloss gwonet; der hät vil Wise und Äcker, o Batze gnueg gha, aber ka eso schös Holz zum dri jage, wie disäb Frau, und ’s hät e scho vilmol ploget, dass de prächtig Eichewald, wo-n-em fascht uf de Nase obe gstande ischt, nöd syne sei, sonder desäbe Burefrau ghöri; es wär doch schö, wenn er dei jage und öppen emol mit eme Schätzeli gope chönnt. Churz, es hät em ka Rue meh glo, bis er emol zu dar Witfrau gange ischt und si gfroget hät, öb ere das Holz nöd faal wär, er wöll er’s tüür zahle. Die hät aber gsaat, säb Holz gab si om kan Prys her, si hei sus ka Freud meh uf der Welt; er söll ere ’s nöd in übel neh. Uf das abe wird der Junker wild und saat im Furtgoh: «Wart no, Alti! Wenn d’ säb Holz nöd om’s guet Geld geh wotscht, so will i scho mache, das ’s mer vergäbe lo muescht; du würscht noami denke!» Die Frau ischt aber nöd verschrocke und hät denkt, ’s chön ere nöd fehle, si sei jo im Rächt, und s’Gricht müess si in irem Eigetum schütze. Sie hät äbe o gmaant, es sejend alli Lüt so ehrlach wie sie, und hät nöd gwüsst, dass d’Avekate om e Schmaussgeld mit irem guete «Redhuus » us schwarz wyss mached und omkehrt und ’s Lüüge so guet verstohnd, dass si zletscht selber dra glaubed.
Myn Edelma, nöd fuul, goht uf der Stell zuem ene Winkelavekat, wo sie schmiere lo hät und om e schöne Huffe Guldi e Schrift ufgsetzt hät, i derre ischt schwarz uf wyss bewise gsy, dass desäb Wald scho lang dem Junker ghört heb und er blos us Verbärmst mit der Witfrau bis jetz vo sym Rächt ka Gebruch gmacht hei; er sei drom ganz i sym Rächt, wenn er en iez für sich in Anspruch nemmi. D`Richter hend wohl gwüsst, dass säb Gsätzli verstunke und verloge ischt, und d`Witfrau Rächt hät; aber will si o gschmiert worde sind, so hend si si nöd gschämet, ’s Rächt z’vertrölle und de Wald dem Junker zuezspreche. Wo do de Wabel der arme Frau de Bscheid vom Gricht überbringt, sie müess da schön Holz dem Juker abtrette, und zwar ohni apropo, und o no alli Chöste ann ere selber ha, so hät sie de himmlisch Richter agrüeft, er wöll lieber de Wald, so lieb das er ere gsy sei, in Grundsbode ine verstöre, as das’n de ogrächt Junker sött übercho. Und üsen Herrgott hät iri Bitt erhört: denn wie die arm Frau i der Nacht druf im Schlof glege ischt und gad devo trommt hät, wie si das vil Geld uftrybe chön, , fangt uf asmol de Bode im Eichwald z’rutsche a; der Luft ruschet dur d’Stämm dürre so schülach, dass d’Vögel ase verschrocke furtgfloge sind; d’Bömm hät’s wie Federe ummenand gworfe und denn ischt überall Wasser usem Bode use gwodlet und hät d’Bömm umgworfe und abe zoge. Ob dem fürchtige Lärm vo dem Sturm und Wasser isch die Frau verwachet, und wie si zum Feister use lueget, was ’s gäb, dass’s eso verfluemet chydi, so sieht si, dass iren liebe Wald bis an e paar Wipfel, wo aber o bald abe gsunke sind, verschwunde und en See drus worde isch. De wüest Junker aber hät si gsehe, wie-n-er mit syne Jägere und Hunde näbed irem Hüsli vorby wyt furtgstürmt isch. Ma saat, er sei nümme ummecho und de Tüfel hei en lotwys gholt (verdientet hett er’s jedefalls, de schächt Hund!)
Üsi Witfrau aber hät no mengs Johr derno glebt und vilmol trurig in See abe glueget, i dem une iren prächtige Wald gläge ischt, und deby denkt, es gäb doch en grächte Gott im Himmel, der syner nöd spotte liess.
Aber no vil,vil Johr derno hät de Schifflüte, wenn si im See gfischet hend, en Gipfel von ere Aach d’Netz verrisse, oder d’Buebe hend a de Angel statt eme Ool oder eme Hecht e Stuck alts Holz ufezoche. Hüt zu Tag ischt fryli vo säbem wald scho lang nünt me z’gseh.
Aus: C. Englert-Faye. Us der Gschichtetrucke. Ein Schweizer Volksbuch für Jung und Alt, Bern 1963.
Eingelesen von der Mutabor Märchenstiftung auf www.maerchenstiftung.ch