Verzellit üs au näumis! Vom Stifeli öppis! Isch de Stifeli au ne Ma gsi?

Jo fryli, Chinder, isch er e Ma gsi, aber ke grosse; e Hals het er au nur e chlyne - chlyne gha, und de Chopf au nid gross; hinte –am Hals het er es Gwächs gha: bald händ’s gseit, er heb zwee Chöpf. Er isch allwäg en args Mandli gsi. As e chlyne Bueb isch er usem Schwarzwald ue cho zuemene bekannte Diener im Gottshus Muri und uf sy Fürbitt in Chlosterdienst ufgno worde.

Z’allererscht händ si-ne zue-me-n-e Söuhüeter gmacht; ietz het er afo d’Söu dressiere, ass sie em noglaufe sind wie d’Hündli. Das händ d’Wyber im Gasthus z’erscht gseh, und wenn si’s nid gseh hättid, so het er g'jugset, ass si’s ghört händ. Gschwind sind si denn as Näbetpfeischter gstande, händ d’Schybe mit de Fingere putzt und ufs Söuhüs abe gluogt, wie de Schwarzwälder-Bläsi mit syne Söue usfahri. «Nei, luegid dert doch au, wie de d’Söu dressiere cha! Wenn’s de Hofbrueder Urbe wüssti, er chäm gwüss au goh luege», seit eini zue der andere.

S’isch nid lang gange, de Brueder het’s gseh, und do natürli au d’Here. «D’Söu sind ietz gnueg dressiert», seit der Pater Schaffner, «mer wänd ietz au luege, was er mit de Schofe mache wöll!» Seit’s und macht ne zu-me-ne Schofhirt. De Stifeli goht zue-ne-ne ye, zellt si, het si putzt und gsüberet de ganz Tag, und z’fresse het er ne gä, Hut und Ländi voll. Nur es Wörtli zue eim, so het’s ihm e Galoppader gmacht oder es Huri, oder isch zue-n-em zue cho und het ne gläcket. Het er wölle-n-us- oder yfahre, het er’s Schwebelpfyfli a’s Mul gno und het pfiffe: de sind si ufgumpet und putsch! der dwäris noh cho. Het er vom Gärtner Meie übercho, se het er si ihne-n-uf d’Chöpfli abunde, und de händ si d’Chöpf ufgha und e Stolz deby, wie eusi Soldate, wenn sie Tannchris a de Hüete händ.

Uf das isch er Chüehirt worde. Aber do het er nid vil Freud gha: d’Chüe hend nur uf die grosse Graspösche und nid uf de chly Stifeli gluegt, usgno, wenn er ihne de Gläckchübel vor d’Nase gha het. Uf das isch er Ackerbueb worde. Aber d'Stiere händ em’s au nid chönne; d’Stiere sind halt eister Stiere, öbs vier oder numme zwöi Bei hebid. Do muess er mit de Rosse fahre. Jetz het er wider e grüslichi Freud gha: d’Ross sind gar gfölgig, lustig und gschwind und lönd si gwenne, wie me will. Aber sälb Ross, wo-n-er ufem gritte-n- isch, het doch eistert s’ Prämi gha. Wenn d’Chlosterhere händ wölle-n- usryte, händ si gseit: « Sattlid mer im Stifeli sys!» Zerscht het’s en gfreut, ass me sys Ross nähm; aber wie sys Tierli eistert uf der Stross gsi isch, se het er’s em Pater Schaffner klaget. «My liebe Bläsi» seit de, «das het nüt z’bedüte. Wegem Ross muesch nid bös si, d’Here händ au lieber die guete-n-as die böse. I will di ietz uf e-n-andere Poste tue: de muesch ietz Meisterchnächt si, wo de nüt anders z’tue hesch, as azordne und uf d’Sach z’luege.» Jetz isch dem Stifeli uf eimol de Chambe gross worde: Meisterchnächt! Pocherment! D’Dienstlüt händ gross Auge gmacht. - Fryli si händ’s scho lang gmerkt, ass de chly Stifeli ’s Unterhömli vom Pater Schaffner seig. Drum händ si si ietz au duckt und gschmuckt, wenn de Stifeli cho isch go luege, was si schaffe, s meischt het si gfreut, ass er nümme z’Fuess gange-n-und eistert gritte-n-isch. Wär er glaufe, se hätt er se mengischt erwütscht a de leere Haue stoh, wie nes Bäumli ame Stäcke. Aber wil er gäng uf sym wysse Ross obe ghocket isch, wie-n-es Chämi uf em Pfarhus, se händ’s en de vo wytem gseh cho. Gwöndli het er sym Ross d’Spore ge, wenn er wieder furt isch, und de het’s hinte-n-und vorne-n-ufgha, dass si wol ghört und gschmöckt händ, sys Ross frässi de best Haber vom ganze Chloster. Wie by de Rosse, so isch’s au by de Lüte gsi. Wo-n-er higluegt het, het d’Sunne gschine; wo-n-er es surs Gsicht gmacht het, het s grägnet oder ghaglet. Aber was mache? Wer regiert, isch Meister, het ämel der Landvogt gseit. Und wenn de Vitzlibutzli sälber chäm, so chönt er nit parteiischer sy, as so ne Stifeli, wo vor im Chopf de Springer, hintedrin de Zwinger und zweuerlei Auge het. Das goht aber gwöndli so by dene Lüte, wo usem Söustall i d’Herestube chömid. Do meint eine gly, er sei’s grosse Hunds Götti und isch nid emol vom chlyne ’s Schwänzli. Und so ne Hans Obenimdorf tuet, a’s wär die ganz Wält sy und no drü Dörfer.

So isch’s au mitem Stifeli gange, und do dermit het er sich e Name gmacht. Aber

«Vom Hochmut war der erste Fall, Der je vom Himmel kam zu Tal»,

seit amigs der Pfarrer i der Predig, und das Wort isch so wohr gseit, as es gschribe stoht. Wo der Stifeli wider emol uf sym Schimel rytet und de Chopf uf het, es het em fast i d’Naselöchli grägnet, do schücht em ufs Mol s’Ross, und der Stifeli schloht` s hoch im Boge-n-uf d’Stross. Do lit er und isch tod. Er het’s Gnick broche gha.

Bald druf het der Schärer vo Muri am Rieser-Märt e neue Wullehuet kauft und leit de neu uf en alt uf. Wie-n-er i Schlatt zrugg cho isch, se ghört und gseht er e Her cho uf eme wysse Ross. Er goht gschwind, macht em der Gatter uf und hebt em derno beed Hüet zmol äne. De Her wirft em öppis i Huet yne und macht sälle Gatter zue. Und wie der Schärer will das Gäld usem Huet use neh, do het er statt Gäld i beede Hüete es grosses Loch gha. «My armi Seel», seit er, «das het der Stifeli to!»

Aus: C. Englert-Faye. Us der Gschichtetrucke. Ein Schweizer Volksbuch für Jung und Alt, Bern 1963. 

Eingelesen von der Mutabor Märchenstiftung auf www.maerchenstiftung.ch