s Märli vom Lindegyger uf em Rückfeld
Wenn me vo Brugg na Zurze god, trifft me a der Wägscheide uf em Rückfeld en alti Linde.
I sälbere spuckt der Lindegyger. Der isch in Under-Endige z’erscht e Bettelbueb gsi. Spöter het er Mischt uf de Strosse-n-ufgläse. Druf het er mit Schwäfelhölzere und no spöter mit Nägle ghandlet. Entli isch er im Siggetal zue-mene Tanzlehrer i d’Lehr cho und het als Lehrlohn für de Meischter im Endigerwald so vil Holz g’stohle, a’s der Spilma der Winter über brucht het. I churzer Zyt isch er der best Gyger gsi, wo zur Zurzer Mäss de Chauflüte gspilt het. Er het ghuset und graggeret, bis er äntli z’Endige e Heimetli in Pacht gno und eini ghürotet het, wo het chönne-n-erbe. Bald isch er Gmeindweibel worde-n-und het das Wirtshus Zue de drei Stärne gchauft und die Inschrift dra mache loh:
« Lass Neider neiden, Hasser hassen
Was Gott mir gönnt, muss man mir lassen.»
Er het verstande mit doppelter Chryde z’schrybe-n-und brav Wasser in Wy z’tue. D’Dienschtbote het er drangsaliert wie keine wyt und breit und ihne kei Rueh gönnt. Im Summer ischt er scho am Morgen um drü unterem offene Fänschter gläge und het to, a’s red er mit Lüte, wo vorby gö: «He guete Tag, ihr sid au scho früeh, wo ane wändet? Eusi Lüt wänd nie uf, me sotts alli Morge mit em Heulücher ussem Bett use schlänke.» Wenn de d’Chnecht und Mägd, wo chum vor e paar Stunde is Bett sind, das ghört händ, sind si wie b`sässe zum Bett use. Däwäg isch der Stärnewirt nid nu de rychscht Ma im Dorf, sondern au Gmeindrot und Amme worde. Aber einisch isch er i Chäller gange-n-und nümme-n-umme cho.
D Lüt händ do gseit, der Düfel heig ne gno. Druf syg sy Geischt uf em grosse Fass im Chäller unde ghocket und heb de um Mitternacht jämmerli grüeft: «Drü Schöppli Wy und e Schoppe Wasser gänd au ne Mooss.» Desswäge ischt das Wirtshus is Gschrei cho, und niemer meh isch dert ykehrt. Do het me der Pfarrer vo Würelinge lo cho, de Geischt z’bannisiere. Der het der ganz Chäller lo rume bis uf e grossi Strauguttere im hinterschte Winkel. Vo dere hed er wolwysli der Zapfe i d’Hand gno, e grosses Füür azündt und gsägnete Wyhrauch drin verbrönnt. Vor dem Rauch ischt das Gspänscht g’floche bis i die Guettere-n-yne, und flux het der Pfarrer die de zue g’macht. Aber do ischt die Guttere weder mit Winde no mit Chettene vom Platz z’bringe gsi.
Jetzt muess e Kapuziner vo Bade zue. Vierzeh Tag hed dä z’schaffe gha im Chäller unde, bis er ändli die Fläsche zum Hus us und i-n-a Wage brocht het. Dä het krachet ob der Tüfelslascht und d’Ross händ kei Ruck tue, bis me der Geischt g’frogt hed, wo me ihn soll hi tue. Druf tönt’s: «zur Tüfels-Chanzle!». Das isch en Felsvorsprung by Unter-Endige. Hätti me s’Richterschwärt vom Narichter z’Rhyfelde vorne-n-ufe Wage gleit, so wär’s grad gange. Dört het me die Guttere vo derTüfels-Chanzle-n-abe gworfe ins Schränneloch. Da isch si im Bächli verschwunde, wo der Surb zue fliesst.
Aber nid lang hed do der Lindegger Rueh gha in der Tiefi. Ebe so wenig der Pfarrer z’Würelinge. All Nächt isch e Höllelärm um e Pfarrhof ume gsi. Mit dem Tüfelustrybe het’s ihm überall grütschet. Amene Stärbebett het ihm der Bös einischt zuegrüeft: «Wart nu, dir wird’s no schlimm goh.» Und würkli het der Pfarrer nachher nüme lang gläbt. Der Verdruss hed e früeh tödt. Me het gseit, me heb d’Lych g’funde mit eme Strick ume Hals, und by der Gräbt heb me-n-e Stimm g’hört: «Gäll, i ha di au möge!»
By Mannsdänke spukt der Lindegyger uf em Rückfeld i der Linde. Dört isch er imene Loch gsteckt, wo vo Rinde überwalet gsi isch. Das het der Bammert vo Tägerfelde-n-einisch wölle vernagle Aber do isch er übel acho. Mit de Worte: «Gang du nu, ich chume doch use!» isch em der Zapfe sammt der Axt a Chopf zrugg gworfe worde, dass er’s Füür z'Basel unde gseh het. Oft isch er uf eme Lindeascht gsässe, und je erger es im Winter über’s Rückfeld gchutet und gugset het, je lustiger het er druf los gyget. Das hed emol en Tägerfelder Buur ghört, wie-n-er z’Nacht vo Würelinge by Linde vorby cho isch, und er het müesse dervor tanze-n-und tanze, bis er vor Müedi umgfalle-n-isch. Vo Stund a isch er au der best Tänzer blibe wyt und breit.
Emol isch e Luzerner Säuhändler mit ere Banne voll Säuli uf em Wäg a d’Zurzer Mäss ame-n-Obig vor Betglogge a der Linde vorby gfahre. Do isch ufs Mol e wüeschte Zwerg uf’s Handross abe gumpet und het wie de Blitz das Fuhrwerk über Stock und Stei nach Unter- Endige zum Sterne gfüert. Druf isch der Zwerg verschwunde. Dort het der Luzerner müesse-n-übernachte. So het der Lindegyger es jedem gmacht, wo um Mitternacht by der Linde verby cho isch. Uf die Wys hed er’s here brocht, dass syni Nachkomme zum Sterne grusam rychi Lüt worde sind bis uf der hütig Tag.
Die G’schicht isch ebe-n-e Märli, aber d’Lehr dervo isch doch wohr: alli Sünde wärde-n-alt, der Gyz isch ebig jung, und der Gytig het sy Seel feil und macht si d’Fahrt i d’Hell suur, denn der Gyz suecht der Himel im Kot und het der Herrgott im Chaschte. Der Herrgott git em Gytige d’Choscht, aber der Tüfel isch der Choch.
Aus: C. Englert-Faye. Us der Gschichtetrucke. Ein Schweizer Volksbuch für Jung und Alt, Bern 1963.
Eingelesen von der Mutabor Märchenstiftung auf www.maerchenstiftung.ch